Zoekopdracht
Segment





Aantal wielen




Locatie van bewaring

Turkse Ossenkar

Turkse Ossenkar, Karrenmuseum Essen

Classificatie

RegistratienummerV 2008-0032
BouwperiodeOnbekend
Locatie van bewaringKarrenmuseum

Typologering

SegmentLand- en tuinbouwvoertuigen
Hoofdgroep2-wielige voertuigen
TypologieTurkse Ossenkar

Wagen met volle wielen, er kan moeilijk een ouderdom op geplakt worden. Het blijkt een uniek exemplaar te zijn en de voorloper van onze wagens.
De as draait samen met de wielen in de rustblokken. Onder de draagbomen die meteen de draagdissel uitmaken.
De volle wielen (samengesteld) hebben een vierkant gat, waarin de as geplaatst is en voorzien van een metalen band. Deze metalen band wordt met omslag op zijn plaats gehouden. De vierkante as is ruw gedisseld en op de plek van het draagblok (asblok) rond gesneden met een snijmes. De verbinding is met houten spieën en blokken.
In het uiteinde van de as is nog een houten vierkante pen voorzien om het aflopen van het wiel te voorkomen. De bodem is een lattenbodem waarin dwars twee houten ramen passen die dienst doen als steunen opdat de last niet over het wiel zou slepen (wieghouten).
De 'bak' is een geweven stof die opgehangen en gesteund wordt door eenvoudige vorken uit eikenhout waarin draagstokken gelegd worden. De geweven stof was meestal thuisarbeid van de gebruikers van de karren. Ze kon zo vaak en gemakkelijk vervangen worden, evenals alle onderdelen van de kar welke dikwijls 'ter plekke' werden vervangen.
Er werden weinig of geen nagels gebruikt, alles wordt aan elkaar gehouden met togen en toognagels. Op deze manier kunnen de onderdelen ook gemakkelijk vervangen worden. Andere verbindingsmiddelen zijn geitenleren banden of linten (staande staak). Er bevindt zich ook geitenleer aan het eenvoudige juk. Het juk betreft een hangjuk. Het hangjuk om de nek en rustend op de schoft van het trekdier moet niet alleen de last dragen maar ook trekken. Het is samengesteld uit houten stokken en gedisselde balkjes en verbonden met toognagels en leerbanden. Alles is ook hier geconstrueerd zodat het goed dienst kan doen maar ook gemakkelijk kan hersteld worden (demonteren).

Materialen en afwerking.
De assen en wielen zijn zeker enkele honderden jaren oud. De andere delen moeilijk te schatten en waarschijnlijk meermaals vervangen.
Er werd steeneik gebruikt voor de as, asblok en draagbomen. De wielen zijn uit een andere eikensoort. De andere delen werden vervaardigd uit spar en den, afhankelijk van hun ouderdom.

Gebruik.
Deze ossenkar komt uit Turkije
Kagni arabas
Anatolië, Afyon

Afmetingen.
Bruto- maten: L X B X H: 375cm X 187cm X 154cm

Opmerkingen.
Gepubliceerd in de catalogus 'Tradities van Turkije' 1986, Gemeentekrediet, p. 126.

Het Karrenmuseum is een Erkend Museum in Vlaanderen